یادداشت ها

با افراد ضد اجتماعی چه باید کرد؟

چهارشنبه ، 29 شهريور 1396

z

اشتراک گذاری

در جامعه شناسی و روانشناسی از دو منظر به فرد ضد اجتماعی و اختلال شخصیت ضد اجتماعی توجه می شود. از منظر جامعه شناسی برخی افراد ضد اجتماعی قلمداد می شوند. این افراد نگرشی منفی نسبت به کل جامعه و افراد آن دارند.

نوشته دکتر حامد بخشی، عضو هیات گروه جامعه شناسی علمی پژوهشکده  گردشگری جهاد دانشگاهی را دبا عنوان:"با افراد ضد اجتماعی چه باید کرد؟" می توانید در ادامه بخوانید:

مورد مجرمانه ای که منجر به فوت بنیتا، نوزاد 8 ماهه شد، به احتمال زیاد ناشی از یک رفتار ضد اجتماعی بوده است.

در جامعه شناسی و روانشناسی از دو منظر به فرد ضد اجتماعی و اختلال شخصیت ضد اجتماعی توجه می شود.
از منظر جامعه شناسی برخی افراد ضد اجتماعی قلمداد می شوند. این افراد نگرشی منفی نسبت به کل جامعه و افراد آن دارند.

تجربه احتمالا تلخ گذشته در آنان چنین ذهنیتی به وجود آورده که گویی کل یا بخشی از جامعه دشمن اوست و نسبت به آن کینه ورزی و حس انتقام دارد. چنین فردی در هنگام توانایی از جامعه در هر سطحی که بتواند #انتقام می گیرد و یا بدان صدمه می زند. ضد اجتماعی بودن مراتب مختلفی دارد، از مراحل پایین آن می توان به وندالیسم (تمایل و اقدام به تخریب اموال عمومی) اشاره کرد. همچنین است گرایش به تخریب اموال دیگران ناشناس (نظیر خط انداختن روی ماشین فردی ناشناس).

افراد ضد اجتماعی گاهی ضدیت به کل جامعه دارند، نظیر آنچه در برخی مجرمان دیده می شود. گاهی ضدیت به طبقه یا قشر خاصی دارند؛ نظیر ضدیت و حس دشمنی نسبت به طبقه مرفه، یا طبقه پایین یا نسبت به قومیتی خاص.
در روانشناسی آسیب های اجتماعی، از اختلال شخصیت ضد اجتماعی نام برده می شود. ویژگی این افراد پرخاشگری، بی ملاحظه گی خطرآفرین برای دیگران، عدم پشیمانی و بی مسوولیتی است.

#جرم های چنین افرادی به جای اینکه در پی یک نقشه حساب شده و برای رسیدن به هدف معینی باشد، اغلب بی هدف، تصادفی و تکانشی به نظری می رسد. در اینکه چه عواملی موجب چنین اختلالی می شود عمدتا به تجارب تلخ دوران کودکی و بعضا عوامل ژنتیکی یا آسیب های مغزی می دانند (آسیب شناسی روانی، روزنهان و سلیگمن).

به نظر می رسد سارق سابقه داری که تازه از زندان بیرون آمده است، بدون نقشه قبلی ماشینی را روشن کنار خیابان می بیند، همراه دوستش سوار ماشین می شوند، مقاومت صاحب ماشین را که سعی می‌کند جلوی آنها را بگیرد در هم می شکنند و فرار می کنند. سپس متوجه کودک درون ماشین می شوند. تصمیم به رها کردن ماشین می گیرند. آن را در منطقه ای از پاکدشت متوقف می کنند. شیشه ها را بالا می کشند و راه خود را می گیرند و می روند! بدون حساسیت، احساس مسوولیت یا ناراحتی نسبت به کودکی که احیانا مشغول گریه بوده است.

اگرچه تشخیص های روانشناختی نیاز به مصاحبه و سنجش بالینی دارد، ولی به نظر می رسد برخی مشخصه های مهم چنین اختلالی در این افراد بارز بوده است: انجام جرم بدون نقشه قبلی، بدون هدف، رها کردن خودرو، بدون احساس مسوولیت نسبت به کودک درون ماشین.

می توان تصور کرد اگر کمترین تاثری نسبت به فرجام کودک داشتند آن را در گوشه ای خیابان خلوت رها می کردند. ولی چنین نبوده است.
می توان انتظار داشت در جامعه ای که به دلیل فقدان سیستم های کافی حمایتی و نظارتی، افرادی دچار آسیب های ماندگار و احساسی از رها شدگی و سرخوردگی اجتماعی شوند. حاصل عمری تجربه سیلی سرد جامعه آنها را افرادی بدون احساس مسوولیت نسبت به جامعه و بی تفاوت بار می آورد. شاید رفتارهای بی رحمانه بسیاری از این افراد با دانستن تجربه دردناک زندگی آنان قابل درک باشد.

چندی پیش مردی که در جریان یک قتل گلوی دو دختر خردسال درون خانه را بریده بود دستگیر شد. او در مصاحبه عنوان می کرد که هیچ احساس تاثری نداشته هنگامی که گلوی دخترکان خردسال را می بریده. قاتل در کودکی توسط پدر و مادر رها شده بوده و به عنوان چوپان همراه گوسفندان بوده است. هیچ دست نوازش گرمی را تجربه نکرده بوده و اساسا تاثرات انسانی را یاد نگرفته بود!

برای کاهش چنین اتفاقات ناگواری بایستی چند سیاست اجتماعی را پی گرفت:
اولا، با تنظیم سیاست های جمعیتی، در سطح کلان کشور، جمعیت را متناسب با توان مدیریت و حمایت حاکمیت و جامعه تنظیم کرد.

دوم، سرمایه گذاری در بهزیستی جدی گرفته شود. بایستی این باور در حاکمیت شکل بگیرد که هزینه در بهزیستی باعث کاهش قابل توجه بسیاری از هزینه های دیگر، از جمله هزینه های مترتب بر جرایم، در جامعه می شود.

سوم، افراد ضد اجتماعی که عمدتا در میان مجرمان یافت می شوند، تحت نظارت بیشتر قرار گیرند. مسلما نمی توان مجرمی را بیش از حد مجازات جرم اش در زندان نگاه داشت، اما باید تدابیر نظارتی بیشتری برای چنین افرادی، لااقل برای مدتی پس از آزادی از زندان در نظر گرفت تا شاهد حوادث تلخی همچون مرگ #بنیتا نباشیم.

اخبار